Projenin Arkasında Kimler Var?

“CPU Turkey - Türkiye Ä°ÅŸlemcisini Tasarlıyor” yarışması projesinin başını TÃœBÄ°DER - Okul BiliÅŸim oluÅŸumu çekiyor. Son aylarda çok deÄŸerli bir çok eÄŸitim malzemesini TürkçeleÅŸtirerek ücretsiz kullanıma açan bu oluÅŸumun yanı sıra, bu tür projelerin gelenekselleÅŸmiÅŸ ismi Çizgi Elektronik’i sponsor ve düzenleyiciler arasında görüyoruz. Ä°ki büyük iÅŸlemci üreticisinden birinin de projeye ana sponsor olarak destek olmaları bekleniyor, bu konuda görüşmeler halen sürmekte.

Amatörler Nasıl İşlemci Tasarlar?

Öncelikle, doÄŸacak yanlış anlamaları önlemek lazım. “Ä°ÅŸlemci tasarlanacak” dediÄŸimizde tabii ki kimseye “Otur bir Pentium 4 yap, gel” denmiyor. Burada hedef temel komutları, yazıcı sayısı, kelime uzunluÄŸu yarışmayı düzenleyenler belirlenen 16-bit bir iÅŸlemci tasarımının Logisim, Easysim, Multisim, Digital Works, CircuitLogix..vs gibi sanal devre simülatörleri kullanılarak yapılması. Tasarım bilgisayar ortamında yapılacak ve iÅŸlemci bu sanal ortamda çalışacak. Tasarlanması hedeflenen iÅŸlemci, bir iÅŸlemcide bulunması gereken en temel üniteleri içeren basitleÅŸtirilmiÅŸ bir 16-bit iÅŸlemci. Bu iÅŸlemcinin yürütmesi beklenen komutlar, yarışmanın web sitesinde listelenmiÅŸ durumda.

Bukalemun Yongaya Åžekil Vermek

Yarışma tek bir kategoriden oluÅŸmuyor. Az önce bahsettiÄŸimiz “Sanal Ä°ÅŸlemci Tasarlama” kategorisinde ek olarak iki kategori daha var. Bunlardan ilki, FPGA tipi yongaları programlayarak belirlenen özelliklerde bir iÅŸlemci üretilmesini hedef alıyor. Yani bir önceki kategorideki sanal iÅŸlemcinin aksine, bu kategoride elle tutulabilir, fiziksel bir iÅŸlemci tasarlanıp çalıştırılacak.

FPGA (Field-programmable gate array) yongaları, yonga ve işlemci tasarımında bambaşka bir dünyayı simgeliyor. Bu yongaların sahip olduğu lojik devreler, istenen şekilde programlanıyor ve yonganın, istenen işlemci haline dönüşmesi sağlanıyor. Yani, ilk başta herhangi bir görev için özelleştirilmemiş olan FPGA yongasını siz özel araçlarıyla programladığınızda, yongayı basit bir grafik işlemcisi haline getirebiliyorsunuz, ya da başka bir özelleşmiş işleve göre şekillendirebiliyorsunuz. Bu sayede, yonga fabrikasına gerek duymadan dilediğiniz yongayı üretebiliyorsunuz. Tabii ki olayın uygulanışı burada anlattığımız kadar basit değil ve bir çok kısıtlamaya sahip, ama temel olarak sistemin işleyişi bu şekilde.

Yarışmanın bu kategorisine mühendis ve mühendislik öğrencilerinin katılmaları öngörülmüş. Konunun doğası gereği bu kategori biraz daha fazla bilgi birikimi gerektiriyor, ayrıca özelleşmiş bazı donanım ve yazılımlar gerekmekte.Yarışmayı düzenleyenler bu konularda destek sağlayacaklarını belirtmekteler, bu konuya az sonra değineceğiz.

Akademik Yenilikçi Gömülü Sistem Tasarımı

Yarışmanın son kategorisi öğrencilerden çok öğretim üyelerini ve üniversitelerin içindeki çalışma gruıplarını ilgilendiriyor. Bu kategoride amaç, SoC (System on a Chip) ya da Gömülü (Embedded) sistemler üzerine yenilikçi bir çalışmada bulunmak. Sorunlara yenilikçi ve yaratıcı yaklaşımlar ve şu anda var olan sistemlere yeni değerler katılması, projenin önem verdiği noktalar. Bu konuda halen üzerinde çalıştığı bir tez ya da projesi olanlar, ya da yeni bir proje planlayanlar bu kategoride yarışmaya girebiliyor. Herhangi bir nedenden dolayı projesinin gizli kalmasını gerektiren adaylar için de özel bir çözüm sağlanacağı belirtilmiş.

Ä°yi Niyetini ve Potansiyelini Ä°spatlayana, Tam Destek

Yarışmanın birinci ve özellikle de ikinci aÅŸaması için bazı özel yazılımlara gerek duyuluyor. Öte yandan bu proje, “ben bu iÅŸi yapardım da filanca eksiÄŸim vardı, yapamadım” türü bir bahaneyi kabul etmiyor! Yani, eÄŸer bu iÅŸi yapabileceÄŸinizi düşünüyorsanız ve niyetiniz varsa, ama sizi engelleyen bir eksik söz konusuysa bunu gündeme getirebiliyorsunuz ve proje yönetimi size yardımcı olmanın yollarını araÅŸtırıyor. Burada önemli olan, bir ÅŸeyler yapabilecek olduÄŸunu ve iyi niyetini ispat etmek. Yani ortaya hiç bir ÅŸey koymadan “Bana bütün gerekli yazılım ve malzemeleri saÄŸlayın, ben iÅŸlemciyi yaparım” diye ortaya çıkarsanız elbette bir inandırıcılığınız yok, ama en azından neyi nasıl yapacağınızı kağıt üzerinde belirler, kabaca ÅŸekillendirirseniz, yani ortaya bir ÅŸeyler koyarak niyetinizin ciddiliÄŸini ispatlarsanız, proje yönetimi de size eksikleriniz konusunda omuz verecek. Özellikle EDA (Elektronik Tasarım Otomasyonu) yazılımları ve FGPA tasarım kitleri konusunda çeÅŸitli sponsorluk anlaÅŸmaları yapılmış durumda ve destek isteyen yarışmacılara, gerek duyacakları gayet deÄŸerli yazılımlar saÄŸlanabilecek. Hatta yarışma çerçevesinde, Logisim Sayısal Mantık Devre Tasarımcısı yazılımı Türkçe dökümantasyonuyla birlikte kullanıma sunulmak üzere.

Değerlendirme ve Ödüller

Yarışmaya katılan projelerin değerlendirilmesi, Türkiye bilişim sektöründen ve akademik çevrelerden temsilcilerin oluşturduğu, deneyim ve birikim sahibi bir jüri tarafından yürütülecek. Başarılı bulunan projeler için ortaya konan ödüller de hayli değerli:

Sanal İşlemci Tasarımı - 10.000 YTL
FPGA ile Fiziksel İşlemci Tasarımı - 20.000 YTL
Akademik Yenilikçi Gömülü Sistem Tasarımı - 10.000 YTL
Bu ödüllerin yanı sıra, başarılı bulunan projeler için mansiyon türü ödüller, yurtdışı fuar ziyaretleri ya da fabrika gezileri gibi hediyeler de söz konusu olacak. Projeye katılan sponsorların artmasıyla, ödül sayısının artması ya da ödüllerin zenginleşmesi olası.